{"id":199,"date":"2020-07-15T17:58:42","date_gmt":"2020-07-15T17:58:42","guid":{"rendered":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/covid19\/?page_id=199"},"modified":"2020-08-21T20:00:50","modified_gmt":"2020-08-21T20:00:50","slug":"koronawirusy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/mesmerize\/koronawirusy\/","title":{"rendered":"Koronawirusy"},"content":{"rendered":"\n<p>Rodzina koronawirus\u00f3w (<em>Coronaviridae)<\/em> jest znana od lat. Atakuj\u0105 one g\u0142\u00f3wnie zwierz\u0119ta, z paroma wyj\u0105tkami. Na rysunku 1 przedstawiono podzia\u0142 i typy koronawirus\u00f3w. Dwa wirusy powoduj\u0105 zwyk\u0142e przezi\u0119bienia i katar (zaznaczone na rysunku 1 w zielonej ramce) , a trzy inne \u2013 bardzo gro\u017ane choroby (SARS, MERS i COVID-19 zaznaczone w czerwonej ramce).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"499\" src=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/covid19\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/pasted-image-0-1-1024x499.png\" alt=\"\" data-id=\"200\" data-full-url=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/covid19\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/pasted-image-0-1.png\" data-link=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/covid19\/?attachment_id=200\" class=\"wp-image-200\" srcset=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/pasted-image-0-1-1024x499.png 1024w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/pasted-image-0-1-300x146.png 300w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/pasted-image-0-1-768x374.png 768w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/pasted-image-0-1.png 1185w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><figcaption class=\"blocks-gallery-caption\">Rysunek 1. Klasyfikacja r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w koronawirus\u00f3w z rodziny <em>Coronaviridae, <\/em>podrodziny <em>Orthocoronavirinae<\/em> z podzia\u0142em na rodzaje: alfa-, beta-, gamma- i deltakoronawirusy.<em> <\/em>SARS-CoV-2 klasyfikowany jest jako betakoronawirus. W zielonej ramce znajduj\u0105 si\u0119 wirusy powowduj\u0105ce przezi\u0119bienia i kaszel, antomiast w czerwonej ramce koronawirusy powoduj\u0105ce bardzo gro\u017ane choroby. <sup>[1]<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2>Budowa<\/h2>\n\n\n\n<p>Materia\u0142em genetycznym koronawirus\u00f3w jest pojedyncza ni\u0107 RNA o dodatniej polarno\u015bci (ssRNA(+)), sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z 27000-30000 par zasad. \u015arednica wirionu wynosi 125 nm. Wirus posiada os\u0142onk\u0119, na kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 glikoproteiny wygl\u0105daj\u0105ce jak maczugowate wypustki, uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 w koron\u0119 dooko\u0142a wirusa. St\u0105d pochodzi nazwa koronawirus. Koronawirus jest wirusem otoczkowym, co oznacza \u017ce wirus posiada b\u0142on\u0119 lipidow\u0105 pobran\u0105 od gospodarza. Wyst\u0119puj\u0105 na niej r\u00f3wnie\u017c wirusowe bia\u0142ka strukturalne takie jak:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>bia\u0142ko S (ang. <em>spike<\/em>)- znajduje si\u0119 w otoczce wirusa, tworzy formy homotrymeryczne \u201ckolce\u201d na powierzchni wirusa oraz po\u015bredniczy w wnikaniu wirusa do kom\u00f3rki. Sk\u0142ada si\u0119 z 2 podjednostek: S1 i S2,<\/li><li>bia\u0142ko M (ang. <em>membrane<\/em>)- znajduje si\u0119 w otoczce wirusa i jest jednym z wa\u017cniejszych bia\u0142ek. Odpowiada za kszta\u0142t wirusa i razem z bia\u0142kiem E jest odpowiedzialna za organizacj\u0119 sk\u0142adania i tworzenie dojrza\u0142ych otoczek wirusa,<\/li><li>bia\u0142ko N (ang.<em> nucleocapsid<\/em>)- znajduje si\u0119 w rdzeniu cz\u0105steczki wirusa, tworzy nukleokapsyd. Wi\u0105\u017ce wirusowy RNA i jest niezb\u0119dny do upakowania go podczas sk\u0142adania wirusa,<\/li><li>bia\u0142ko E (ang. <em>envelope<\/em>)- znajduje si\u0119 w otoczce wirusa, odpowiada za uwalnianie wirusa z kom\u00f3rki gospodarza i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z bia\u0142kiem M w sk\u0142adaniu wirusa,<\/li><li>bia\u0142ko HE (ang.<em> hemagglutinin-esterase<\/em>)- jest obecne w niekt\u00f3rych betakoronawirusach. \u0141\u0105czy cechy hemaglutyniny obecnej w wirusie grypy, kt\u00f3ra odpowiada za wi\u0105zanie kwas\u00f3w sialowych z glikoproteinami kom\u00f3rki gospodarza, z aktywno\u015bci\u0105 esterazy acetylowej zwi\u0119kszaj\u0105c patogenno\u015b\u0107 wirusa i jego wnikanie do kom\u00f3rki.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2>Choroby<\/h2>\n\n\n\n<p>Koronawirusy s\u0105 uwa\u017cane za drugi co do cz\u0119sto\u015bci czynnik etiologiczny przezi\u0119bienia. Wykazano r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 koronawirus\u00f3w w zapaleniach \u017co\u0142\u0105dka i jelit u dzieci i doros\u0142ych. W 2002 roku pojawi\u0142a si\u0119 nowa odmiana koronawirusa- Sars-CoV, kt\u00f3rej ognisko pojawi\u0142o si\u0119 w prowincji Guandong w Chinach. Choroba wywo\u0142ana przez Sars-CoV to zesp\u00f3\u0142 ostrej niewydolno\u015bci oddechowej (ang. <em>severe acute respiratory syndrome<\/em>, SARS). Nast\u0119pnie w 2012 roku w D\u017cudzzie pojawi\u0142 si\u0119 MERS-CoV, a w 2015 roku w Korei Po\u0142udniowej. W grudniu w\u00a0 2019 roku mie\u015bcie Wuhan (prowincja Hubei) w Chinach zosta\u0142 rozpoznany pierwszy przypadek wywo\u0142any przez wirusa SARS-CoV-2.<\/p>\n\n\n\n<h4>SARS- Zesp\u00f3\u0142 ostrej ci\u0119\u017ckiej niewydolno\u015bci oddechowej <sup>[3]<\/sup><\/h4>\n\n\n\n<p>Zagra\u017caj\u0105ca \u017cyciu choroba wywo\u0142ana przez wirus SARS-CoV. Wirus ten jest podobny do koronawirusa MERS. Pierwotnie rezerwuarem wirusa SARS by\u0142y zwierz\u0119ta. Nie jest znany konkretny gatunek, a kt\u00f3rego wirus przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na cz\u0142owieka. Koronawirus SARS przenosi si\u0119 drog\u0105 kropelkow\u0105 podczas bliskiego kontaktu z chorym cz\u0142owiekiem. Poprzez to wirus dostaje si\u0119 do p\u0142uc uszkadzaj\u0105c nast\u0119pnie kom\u00f3rki p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych i powoduje ostatecznie ostr\u0105 niewydolno\u015b\u0107 oddechow\u0105. Okres inkubacji wynosi oko\u0142o 3-7 dni. Okres choroby mo\u017cna podzieli\u0107 na poszczeg\u00f3lne fazy z nast\u0119puj\u0105cymi objawami:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>faza pocz\u0105tkowa trwaj\u0105ca oko\u0142o 3-7 dni &#8211; objawy grypopochodne: gor\u0105czka i dreszcze, zm\u0119czenie, b\u00f3l g\u0142owy, b\u00f3le mi\u0119\u015bni, z\u0142e samopoczucie i brak apetytu, rzadziej obserwuje si\u0119 nudno\u015bci i wymioty, kaszel, katar,<\/li><li>kolejna faza z gwa\u0142townym pogorszeniem stanu zdrowia chorego: suchy kaszel, duszno\u015b\u0107, niewydolno\u015b\u0107 oddechowa, mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 r\u00f3wnie\u017c gor\u0105czka.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Podejrzenie SARS: dodatni wywiad w kierunku kontaktu z osob\u0105\/ miejscem, w kt\u00f3rym wyst\u0105pi\u0142 przypadek SARS, obraz kliniczny.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozpoznanie stawia si\u0119 na podstawie wykrycia materia\u0142u genetycznego wirusa w pr\u00f3bkach plwociny lub krwi, oraz izolacji wirusa z materia\u0142u biologicznego pochodz\u0105cego od pacjenta. Zaawansowanie choroby okre\u015bla si\u0119 na podstawie gazometrii krwi i bada\u0144 obrazowych klatki piersiowej: RTG lub TK.<\/p>\n\n\n\n<p>Brak jest leczenia przyczynowego. Leczenie jest g\u0142\u00f3wnie objawowe i wymaga pobytu w szpitalu, cz\u0119sto te\u017c na OIT. Stosuje si\u0119 glikokortykosteroidy w celu ograniczenia procesu zapalnego oraz czasami wentylacj\u0119 mechaniczn\u0105 podtrzymuj\u0105c\u0105 funkcje uk\u0142adu oddechowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Rokowanie jest powa\u017cne, a \u015bmiertelno\u015b\u0107 wynikaj\u0105ca z zaka\u017cenia SARS-CoV wynosi szacunkowo oko\u0142o 1%. U 30% os\u00f3b ozdrowia\u0142ych wyst\u0119puj\u0105 powik\u0142ania p\u00f3\u017aniejsze takie jak upo\u015bledzenie wydolno\u015bci uk\u0142adu oddechowego, uszkodzenie mi\u0119\u015bni, uk\u0142adu krwiono\u015bnego lub uszkodzenie wielonerwowe.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<h4>MERS- Bliskowschodni zesp\u00f3\u0142 oddechowy <sup>[4]<\/sup><\/h4>\n\n\n\n<p>Choroba wywo\u0142ana przez wirus MERS-CoV. Zaka\u017cenie przenoszone z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka przez bliski kontakt. Zachorowanie mo\u017ce mie\u0107 form\u0119 bezobjawow\u0105 lub przyjmowa\u0107 form\u0119 ci\u0119\u017ckiego zapalenia p\u0142uc z ARDS (ang. <em>acute respiratory distress syndrome<\/em>, zesp\u00f3\u0142 ostrej niewydolno\u015bci oddechowej) i seps\u0105. Charakterystyczne objawy to:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>gor\u0105czka i kaszel,<\/li><li>b\u00f3l g\u0142owy, mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w,<\/li><li>duszno\u015b\u0107,<\/li><li>czasami nudno\u015bci i wymioty,<\/li><li>sporadycznie b\u00f3l brzucha i biegunka.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>W RTG klatki piersiowej uwidocznione s\u0105 jednostronne lub obustronne nacieki, zmiany \u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowe oraz mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 p\u0142yn w jamie op\u0142ucnej.<\/p>\n\n\n\n<p>W badaniach laboratoryjnych obserwuje si\u0119 leukopeni\u0119 z limfopeni\u0105, ma\u0142op\u0142ytkowo\u015b\u0107 oraz wzrost aktywno\u015bci dehydrogenazy mleczanowej (LDH) w surowicy.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozpoznanie stawia si\u0119 na podstawie badania genetycznego metod\u0105 PCR. Materia\u0142ami do badania s\u0105 pop\u0142uczyny oskrzelowo-p\u0119cherzykowe (BAL), plwocina, wymazy\/aspiraty z jamy nosowo-gard\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n<p>Brak jest leczenia przyczynowego. Tlenoterapia i wentylacja mechaniczna mo\u017ce zosta\u0107 wdro\u017cona w razie potrzeby. Antybiotykoterapi\u0119 stosuje si\u0119 w przypadku nadka\u017cenia bakteryjnego.<\/p>\n\n\n\n<h4>COVID-19 <sup>[5]<\/sup><\/h4>\n\n\n\n<p>Choroba wywo\u0142ana przez koronawirus 2019-CoV (SARS-CoV-2). Nazwa zosta\u0142a oficjalnie og\u0142oszona przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (WHO). Nazwa powsta\u0142a ze z\u0142o\u017cenia rodzaju wirusa (korona- CO, virus- VI) i \u201cD\u201d od choroby (ang. <em>disease<\/em>) z rokiem pojawienia si\u0119 wirusa 2019 (19). Trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce\u00a0 COVID-19 to chorob\u0105, a SARS-CoV-2 to czynnik &#8211; wirus j\u0105 wywo\u0142uj\u0105cy. Do zaka\u017cenia dochodzi g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 kropelkow\u0105, a tak\u017ce poprzez kontakt z przedmiotem, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 wirus i p\u00f3\u017aniejszym dotykiem r\u0119k\u0105 do ust\/nosa\/oczu. Przyjmuje si\u0119, \u017ce osoba zaka\u017cona mo\u017ce zarazi\u0107 kolejne 3-4 osoby. Przebieg zaka\u017cenia mo\u017ce przybiera\u0107 posta\u0107 bezobjawow\u0105, sk\u0105poobjawow\u0105 lub ci\u0119\u017ck\u0105 z zapaleniem p\u0142uc z zespo\u0142em ostrej niewydolno\u015bci oddechowej i\/lub niewydolno\u015bci\u0105 wielonarz\u0105dow\u0105. Do objaw\u00f3w COVID-19 nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>gor\u0105czka,<\/li><li>kaszel (zazwyczaj suchy),<\/li><li>duszno\u015b\u0107,<\/li><li>b\u00f3l mi\u0119\u015bni,<\/li><li>rzadziej: zaburzenia smaku i w\u0119chu, b\u00f3l g\u0142owy, b\u00f3l gard\u0142a, mokry kaszel, krwioplucie czy biegunka.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Objawy maj\u0105 tendencj\u0119 do narastania w czasie. Graficznie objawy zosta\u0142y przedstawione na rysunku 2.<\/p>\n\n\n\n<p>Podobne objawy mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c towarzyszy\u0107 wielu innym chorobom zwi\u0105zanym z cz\u0119stymi w okresie jesienno-zimowym zaka\u017ceniami uk\u0142adu oddechowego. Do rozwa\u017cenia zaka\u017cenia koronawirusem potrzebny jest wywiad potwierdzaj\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>bezpo\u015bredni kontakt z osob\u0105 chor\u0105,<\/li><li>podr\u00f3\u017c do regionu, w kt\u00f3rym epidemia wybuch\u0142a w ci\u0105gu 14 dni przed wyst\u0105pieniem objaw\u00f3w,<\/li><li>praca w miejscu udzielania pomocy medycznej, gdzie by\u0142y osoby z potwierdzonym zaka\u017ceniem.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/covid19\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/2020-07-15-19_49_44-ustawienie-strony-Dokumenty-Google.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-201\" width=\"700\" height=\"485\" srcset=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/2020-07-15-19_49_44-ustawienie-strony-Dokumenty-Google.png 933w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/2020-07-15-19_49_44-ustawienie-strony-Dokumenty-Google-300x208.png 300w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/2020-07-15-19_49_44-ustawienie-strony-Dokumenty-Google-768x532.png 768w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><figcaption>Rysunek 2. Objawy choroby COVID-19. [6]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2>Diagnostyka laboratoryjna<\/h2>\n\n\n\n<p>Testy laboratoryjne nie s\u0105 rutynowo stosowane do rozpoznawania koronawirus\u00f3w innych ni\u017c SARS-CoV lub SARS-CoV-2. Metod\u0105 z wyboru jest wykrycie wirusowego RNA z pr\u00f3bkach z dr\u00f3g oddechowych i przewodu pokarmowego metod\u0105 PCR. Izolacja koronawirus\u00f3w jest do\u015b\u0107 trudna, a w przypadku SARS-CoV wymagane jest zabezpieczenie materia\u0142\u00f3w biologicznych 3-go stopnia. Test ELISA jest stosowany w okresie ostrym i rekonwalescencji.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie w przypadku SARS-CoV-2 stosowane s\u0105 testy paskowe tzw. szybkie testy oraz testy genetyczne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>Test genetyczny<\/td><td>Szybki test serologiczny                                    <\/td><\/tr><tr><td>\u2022Molekularny\u2022Real time-PCR<br>\u2022Test genetyczny PCR w czasie rzeczywistym jest z\u0142otym standardem bada\u0144 w kierunku SARS-CoV-2<br>\u2022Materia\u0142- wymaz z nosa i gard\u0142a<br>\u2022Wykrycie materia\u0142u genetycznego wirusa<br>\u2022Czas oczekiwania- kilka godzin<\/td><td>\u2022Tzw. pomocniczy\u2022Materia\u0142 &#8211; krew \u017cylna<br>\u2022Wykrywa przeciwcia\u0142a IgM i IgG przeciwko SARS-CoV-2<br>\u2022Czas oczekiwania &#8211; kilka minut<br>\u2022Mo\u017ce by\u0107 fa\u0142szywie ujemny<br>\u2022Wymaga potwierdzenia testem PCR<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption>Tabela 1: Testy stosowane w przypadku zaka\u017cenia wirusem SARS-CoV-2.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Testy genetyczne polegaj\u0105 na wykryciu materia\u0142u genetycznego wirusa w pr\u00f3bce. Materia\u0142 ten nie jest wykrywany od razu po zaka\u017ceniu, gdy\u017c wymaga namna\u017cania si\u0119 wirusa w celu uzyskania wykrywalnej ilo\u015bci materia\u0142u genetycznego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Testy serologiczne s\u0105 oparte na produkcji przeciwcia\u0142 przeciwko patogenom. Po kontakcie z wirusem aktywowane s\u0105 limfocyty T, kt\u00f3re nast\u0119pnie pobudzaj\u0105 limfocyty B do produkcji przeciwcia\u0142 przeciw konkretnym antygenom wirusa. Najpierw produkowane s\u0105 przeciwcia\u0142a klasy IgM, a dopiero po pewnym czasie pojawiaj\u0105 si\u0119 przeciwcia\u0142a klasy IgG. Zatem wykrycie:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>tylko przeciwcia\u0142 IgM \u015bwiadczy o \u015bwie\u017cym zaka\u017ceniu,<\/li><li>przeciwcia\u0142 IgM i IgG o tocz\u0105cym si\u0119 procesie,<\/li><li>tylko IgM \u015bwiadczy o zaka\u017ceniu w przesz\u0142o\u015bci.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Przeciwcia\u0142a s\u0105 jednak\u017ce wykrywane dopiero po pewnym czasie trwania zaka\u017cenia &#8211; czas pobudzania uk\u0142adu immunologicznego i produkcji przeciwcia\u0142. W zale\u017cno\u015bci od czasu wykonania testu, przeciwcia\u0142a mog\u0105 by\u0107 poni\u017cej granicy wykrywalno\u015bci (kr\u00f3tki czas po zaka\u017ceniu) daj\u0105c wynik fa\u0142szywie ujemny. Czasem przeciwcia\u0142a reaguj\u0105 krzy\u017cowo z innymi antygenami i przez to mog\u0105 dawa\u0107 wyniki fa\u0142szywie dodatnie. Z w.w. przyczyn wynik testu serologicznego zawsze wymaga potwierdzenia testem genetycznym, jednak dla\u00a0 ze wzgl\u0119du na stosunkowo niskie koszty i kr\u00f3tki czas trwania, test serologiczny jest powszechnie u\u017cywany.<\/p>\n\n\n\n<p>Test genetyczny metod\u0105 PCR wykrywa nawet ma\u0142e ilo\u015bci materia\u0142u genetycznego wirusa, dlatego umo\u017cliwia potwierdzenie zaka\u017cenia. Na rysunku 3 przedstawiono&nbsp; zale\u017cno\u015b\u0107 st\u0119\u017cenia poszczeg\u00f3lnych klas przeciwcia\u0142 od czasu zaka\u017cenia oraz ramy czasowe dla test\u00f3w wykrywaj\u0105cych koronawirusa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"1920\" height=\"1157\" src=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/covid19\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-202\" srcset=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image.png 1920w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image-300x181.png 300w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image-1024x617.png 1024w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image-768x463.png 768w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image-1536x926.png 1536w, https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/image-1792x1080.png 1792w\" sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption>Rysunek 3. Schemat obrazuj\u0105cy etapy choroby wraz z produkcj\u0105 poszczeg\u00f3lnych klas&nbsp; przeciwcia\u0142. [2]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Leczenie: Zazwyczaj stosuje si\u0119 leczenie objawowe, a w ci\u0119\u017cszych przypadkach &#8211; wentylacj\u0119 mechaniczn\u0105, chlorochin\u0119 (nazwa handlowa- Arechin) &#8211; jedyny lek na COVID-19, jaki w chwili obecnej zarejestrowany w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Zapobieganie: Obecnie trwaj\u0105 prace nad stworzeniem szczepionki. Najlepszym sposobem zapobiegania zaka\u017ceniu jest unikanie kontaktu z wirusem. Zapobieganie polega m. in. na higienie r\u0105k poprzez cz\u0119ste u\u017cywanie p\u0142yn\u00f3w do mycia i dezynfekcj\u0119, noszeniu maseczek ochornnych, utrzymywaniu odpowiedniej odleg\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy sob\u0105 (min. 1 m), unikaniu dotykania oczu, nosa, ust, przestrzeganiu zalece\u0144 dotycz\u0105cych podr\u00f3\u017cowania, kwarantanny.<\/p>\n\n\n\n<h2>Bibliografia:<\/h2>\n\n\n\n<p>[1] Ashour, H. M., Elkhatib, W. F., Rahman, M., &amp; Elshabrawy, H. A. (2020). Insights into the recent 2019 novel coronavirus (SARS-CoV-2) in light of past human coronavirus outbreaks. <em>Pathogens<\/em>, <em>9<\/em>(3), 186.<\/p>\n\n\n\n<p>[2] <a href=\"https:\/\/wielkoszynski.pl\/koronawirus-sars-cov-2\/\">https:\/\/wielkoszynski.pl\/koronawirus-sars-cov-2\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>[3]<a href=\"https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/choroby-zakazne\/choroby\/zakazenia-wirusowe\/162577,sars-zespol-ostrej-ciezkiej-niewydolnosci-oddechowej\">https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/choroby-zakazne\/choroby\/zakazenia-wirusowe\/162577,sars-zespol-ostrej-ciezkiej-niewydolnosci-oddechowej<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>[4] <a href=\"https:\/\/www.mp.pl\/interna\/chapter\/B16.II.3.11.3.7.\">https:\/\/www.mp.pl\/interna\/chapter\/B16.II.3.11.3.7.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>[5]<a href=\"https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/choroby-zakazne\/koronawirus\/koronawirus-warto-wiedziec\/225676,koronawirus-najnowsze-informacje\">https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/choroby-zakazne\/koronawirus\/koronawirus-warto-wiedziec\/225676,koronawirus-najnowsze-informacje<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>[6]<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/COVID-19#\/media\/Plik:Symptoms_of_coronavirus_disease_2019_2.0_PL_version.png\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/COVID-19#\/media\/Plik:Symptoms_of_coronavirus_disease_2019_2.0_PL_version.png<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rodzina koronawirus\u00f3w (Coronaviridae) jest znana od lat. Atakuj\u0105 one g\u0142\u00f3wnie zwierz\u0119ta, z paroma wyj\u0105tkami. Na rysunku 1 przedstawiono podzia\u0142 i typy koronawirus\u00f3w. Dwa wirusy powoduj\u0105 zwyk\u0142e przezi\u0119bienia i katar (zaznaczone na rysunku 1 w zielonej ramce) , a trzy inne \u2013 bardzo gro\u017ane choroby (SARS, MERS i COVID-19 zaznaczone w czerwonej ramce). Budowa Materia\u0142em genetycznym&hellip; <br \/> <a class=\"read-more\" href=\"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/mesmerize\/koronawirusy\/\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":26,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/199"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":339,"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/199\/revisions\/339"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bioinfo.imdik.pan.pl\/coronavirus-service\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}